သင္တန္းဆရာမွတ္စုမ်ား

စာသင္ခန္းတြင္းစီမံခန္႔ခြဲမႈ

စာသင္ခန္း စီမံခန္႔ခြဲမႈ ဆိုတာ လြယ္မေယာင္နဲ႔ခက္ တိမ္မေယာင္နဲ႔ နက္ တဲ့ ပညာရပ္တစ္ခုပါ ။ မ်ားေသာအားျဖင့္ စာသင္ခန္းထဲမွာ ဆရာက ေရွ ႔ကေနစာသင္မယ္ သင္ယူသူေတြက ျငိမ္သက္စြာ ထိုင္ျပီး နားေထာင္ေနမယ္ ဆိုရင္ ဒီဆရာ အတန္းကို ေတာ္ေတာ္ထိန္းႏိုင္တာပဲ လို႔ ျမင္ၾကပါတယ္။  သင္ၾကားေရးရဲ ႔ အဓိက ပန္းတိုင္ဟာ သင္ယူေတြေတြ ျငိမ္သက္ေနဖို႔မဟုတ္ပါဘူး ။ သင္ၾကားလိုက္တဲ့ ဘာသာရပ္ကို သင္ယူသူေတြ ဘယ္ေလာက္နားလည္သြားလဲ ၊ ဘယ္ေလာက္ျပန္အသံုးခ်ႏိုင္သလဲ ၊ ဘယ္ေလာက္ ထိ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာႏိုင္သလဲ ၊ ဘယ္ေလာက္ျပန္သံုးသပ္ႏိုင္သလဲ ၊ ဘယ္ေလာက္ ကိုယ္ပိုင္ အိုင္ဒီယာ အသစ္ေတြ ေမြးဖြားလာႏိုင္သလဲ  ဆိုတာကို ၾကည့္ရႈ အကဲျဖတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

သင္ယူသူေတြက အျပဳခံေတြမဟုတ္ပဲ ကိုယ္တိုင္လုပ္ေဆာင္သူေတြ ျဖစ္လာတဲ့ ေခတ္ၾကီးျဖစ္ေနပါျပီ ။ သင္ယူသူကို ဗဟုိျပဳျပီး သင္ၾကားတဲ့ နည္းလမ္းေတြကို ရင္းႏွီးကၽြမ္း၀င္သြားေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ ျမန္မာျပည္ပညာေရးက ေတာင္းဆိုေနပါ ျပီ ။ သင္တန္းပို႔ခ်သူ ေတြ အေနနဲ႔ေတာ့ စာသင္ခန္းစီမံခန္႔ခြဲမႈကို ေလ့လာထားဖို႔လိုပါတယ္။ 

အသံေနအသံထား၏ အေရးၾကီးမႈ

သင္ၾကားသူ အေနျဖင့္ အခန္းထဲမွာ ဘယ္လို တင္ျပသလဲ ဆိုတာက  စီမံခန္႔ခြဲမႈ မွာ အလြန္အေရးၾကီးတဲ့အခန္းက႑ ကေန ပါ၀င္ပါတယ္။ ကိုယ့္သင္တန္းသားေတြကို ဘယ္လိုမိတ္ဆက္သလဲ ၊ အသံေနအသံထား ၊ ကိုယ္အမူအရာက ဘယ္လိုျဖစ္ေနသလဲ က အစ ပါ၀င္ပါတယ္။ အသံေနအသံထား ကလည္း သင္တန္းခန္းမထဲမွာ အလြန္စကားေျပာပါတယ္။ သင္တန္းသားေတြကို ေအာ္ေငါက္မလား ။ ဂရုဏာ ေဒါသ ဆိုေပမယ့္ သင္တန္းသားဘ၀ကို ေက်ာ္ျဖတ္ဖူးတဲ့ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ မႏွစ္ျမိဳ ႔ လွပါဘူး ။ မေက်နပ္ရင္ အခန္းထဲက ထြက္သြား ဆိုတဲ့ ဆရာမ်ိဳးလည္းၾကံဳ ဖူးပါေသးတယ္။ ဆရာေတြရဲ ႔ အခန္းက႑ ကို လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းက ခပ္ျမင့္ျမင့္ တစ္ေနရာမွာ တင္ထားခဲ့တာျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ကို အာခံရင္ အာေခါင္လွံစူးမယ္ ဆိုတာခ်ည္းကိုပဲ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ သိမွတ္ျပီး အတြန္႔မတက္ရဲ  ခဲ့ပါဘူး ။

ဆရာတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ သင္တန္းသားအားလံုးကို  တင္ျပတဲ့ေနရာမွာ အသံအေနအထား ကို တစ္မ်ိဳး ၊ အဖြဲ ႔ငယ္ေလးတြင္းမွာ စကားေျပာတဲ့အခါမွာ တစ္မ်ိဳး ၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းစီကို ေျပာတဲ့ေနရာမွာ အသံအေနအထား တစ္မ်ိဳး စီနဲ႔ ေျပာၾကားရင္ အဆင္ေျပမယ္လို႔ သိမွတ္ဖူးပါတယ္။ သင္တန္းသားအားလံုးကိုေျပာတဲ့ အခါမွာ အသံကို ခပ္က်ယ္က်ယ္နဲ႔ အေရးၾကီးတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကို ႏွစ္ၾကိမ္ထက္ မနည္း ေျပာဖို႔လိုပါတယ္။ သင္တန္းသားေတြကို သတိေပးတဲ့ေလသံ မွာလည္း ေဒါသသံေတြ မပါဖို႔လိုပါတယ္။

ဆရာေတြ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ ဘယ္ေလာက္ရိွသလဲ ၊ ဘယ္ေလာက္ ရွင္းလင္းျပတ္သားစြာေျပာဆိုႏိုင္သလဲ ဆိုတာကလည္း မျဖစ္မေန ထည့္သြင္းစဥ္းစားၾကမွာပါ ။ တုတ္ တစ္ေခ်ာင္းကိုင္ျပီး ေက်ာက္သင္ပုန္း ကို တေဒါက္ေဒါက္ ေခါက္ျခင္းနည္းျဖင့္ သင္တန္းသားေတြရဲ ႔ စိတ္၀င္စားမႈကို သင္ရယူေနသလား ။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ၾကိမ္လံုးေတြကို လႊင့္ပစ္သင့္ပါျပီ ။ ၾကိမ္လံုးေတြဟာ ေၾကာက္စိတ္ကို ဖန္တီးေစပါတယ္။ ဆရာသာ အခရာ က်တယ္ ဆိုတဲ့ ေတြးေခၚမႈကိုေပးေစပါတယ္။ 

ေရွ ႔ေနာက္ကိုက္ညီမႈ ၊ တက္ၾကြမႈ နဲ႔ တံု႔ျပန္မႈ

ေရွ ႔ေနာက္ ကိုက္ညီမႈ လို႔ဆိုရာမွာ အေျပာတစ္မ်ိဳး အလုပ္တစ္မ်ိဳး မျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဆရာေတြက စံျပလူသားေတြျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အသိုင္းအ၀ိုင္းက လက္ခံထားတာပါ ။ ေနာက္ထပ္ ေရွ ႔ေနာက္ကိုက္ညီမႈလို႔ ကို ထပ္ခ်ဲ ႔ ေျပာရရင္ ကိုယ္ခ်မွတ္ထားတဲ့ သင္ခန္းစာ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုေရာက္ေအာင္သြားဖို႔  ၊ ႏွစ္လိုဖြယ္ေကာင္းတဲ့အေလ့အထေလးေတြကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးျပီး အစဥ္တစိုက္လုပ္ဖို႔ ပါ ။

ေနာက္ထပ္တစ္ခုကေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြကို ဆက္ဆံတဲ့ ေနရာမွာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္းကို အာရံုစိုက္ျပီး ခ်ီးက်ဴးတာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ ေက်ာင္းသားေတြကို တစ္ေျပးညီဆက္ဆံေပးဖို႔ပါ ။

ကိုယ့္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ အတိုင္းအတာ ကို ကိုယ္သိျခင္း

အနိစၥ အျမဲမရိွ ဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဆိုၾကတယ္မလား ။ စာသင္ခန္းထဲမ်ာလည္း အျမဲမရိွတာေတြေကာ ဒုကၡဆင္းရဲ တာေတြေကာ ၊ အနတၱ အစိုးမရတာေတြပါ ၾကံဳေတြ႔ ရမွာပါ ။ ဒါေၾကာင့္ စာသင္တဲ့အခါ ၾကရင္

သင္တန္းသားေတြကို ဘယ္လိုထိုင္ခိုင္းမယ္ ၊ ဘာျပီးရင္ ဘာသင္မယ္ဆိုျပီး စနစ္တက် စီစဥ္ထားလို႔ ရႏိုင္ေပမယ့္ ျပင္ပ အေၾကာင္းတရားေတြကိုလည္းေမ့ထားလို႔ မရပါဘူး ။ သင္တန္းသားေတြဟာ အေတြ႔ အၾကံဳ မ်ိဳးစံု ၊ ေနာက္ခံအေၾကာင္းအရာမ်ိဳး စံုနဲ႔ သင္တန္းခန္းမထဲေရာက္လာၾကတာပါ။ လမ္းမွာ ကားသမားနဲ႔ရန္ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္လာမယ္ ၊ ပိုက္ဆံက်ေပ်ာက္ရင္ ေပ်ာက္လာမယ္ ၊ စိတ္က စာသင္ခန္းထက္ တျခားဆီ ေရာက္ေကာင္းေရာက္ေနဖို႔ အခြင့္အလမ္းပိုမ်ားပါတယ္။  ဒါ့အျပင္  အျခားေသာျပင္ပ အေျခအေန ေတြလည္း ကလည္း သင္ၾကားမႈအေပၚ အမ်ားၾကီး အက်ိဳးသက္ေရာက္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ရာသီဥတုေၾကာင့္ ၊ အျခား ဆရာေတြမလာႏိုင္လို႔ ၊ ရုတ္တရတ္ အခန္းေျပာင္းေပးလိုက္ရတာ စသည့္အေၾကာင္းအရာေတြ အမ်ားၾကီးရိွႏိုင္ပါေသးတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ ဆရာတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ မေမွ်ာ္လင့္ထားတာေတြကို ၾကိဳတင္ေမွ်ာ္လင့္ထားဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါအျပင့္ ဒါမျဖစ္ရင္ အျခား ဘာလုပ္လို႔ ရဦးမလဲဆိုတဲ့ မီးစင္ၾကည့္ကရတဲ့ အေျခအေနေတြကိုလည္း ျမင္ေတြ႔ ရမွာ အေသအခ်ာပါ ။

သင္ခန္းစာ အစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ထားျခင္း

ၾကိဳတင္ျပီး သင္ခန္းစာအစီအစဥ္ေတြကို ေရးဆြဲျခင္းဟာ သိပ္အသံုး၀င္တဲ့အေလ့အထ ပါ ။ ျမန္မာျပည္က ဆရာေတြကေတာ့ ေမွာ္ေအာင္တယ္ေျပာရမလား ၊ လက္တန္းၾကိတ္ ၾကတာပါပဲ ။ ဟုတ္ကဲ့ကၽြန္ေတာ္လည္း ၾကံဳသလို အဆင္ေျပသလို ေပးခဲ့တဲ့သင္တန္းေတြအမ်ားၾကီးပါပဲ ။ မလိုအပ္တာေတြ ေလွ်ာက္ေျပာျပီး အခ်ိန္ေတြ ကုန္သြားခဲ့တာလည္း ၾကံဳခဲ့ရတာေပါ့ဗ်ာ ။ သင္ခန္းစာေတြကို ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ေရးဆြဲထားျခင္းဟာ သင္တန္းတြင္းစီမံခန္႔ခြဲမႈကို ပိုျပီးစနစ္က်ေစပါတယ္။ မလိုအပ္တဲ့အပို ဆာဒါးေတြ မေျပာျဖစ္ပဲ သင္ယူသူေတြကိုပိုျပီး ထိေရာက္ေစပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သတ္မွတ္ထားတဲ့အခ်ိန္တြင္း လိုအပ္ေသာ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ဆီကို ေရာက္ရိွဖို႔ အေကာင္းဆံုးယာဥ္တစ္မ်ိဳးပါလို႔ ေျပာလို႔ ရပါတယ္။

အခန္းတြင္းမွာ လိုက္နာရမည့္ စည္းကမ္းမ်ားခ်မွတ္ျခင္း

ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ သင္တန္းတစ္ခု မစတင္မီမွာ  သင္တန္းသားေတြနဲ႔ သေဘာတူညီမႈယူေလ့ရိွပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရက္ရွည္သင္ရတဲ့သင္တန္းေတြမွာေပါ့ ။ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြဟာ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္ေတာ့ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ရာ ပါပဲ ။ လူေတြက စည္းေတြေဘာင္ေတြနဲ႔ခ်ည္ေႏွာင္တာကို မၾကိဳက္ၾကဘူးမလား ။ စာသင္ခန္းတစ္ခုကိုေကာင္းေကာင္းစီမံခန္႔ခြဲႏိုင္ဖို႔ က  စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြရဲ ႔ က႑ကိုေမ့ထားလို႔ မရတာေတာ့ အေသအခ်ာပါ ။ ၾကိဳတင္ သေဘာတူထား ခဲ့ရင္ တစ္စံုတစ္ရာ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ျပသနာေတြကို လြယ္လင့္တကူေျဖရွင္းႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ - စာသင္ခန္းတြင္းဖုန္းမေျပာ ရ ဆိုတဲ့ စည္းကမ္းတစ္ခုကို ၾကိဳတင္သေဘာတူထားခဲ့ရင္ ၊ အကယ္၍ စာသင္ခ်ိန္တြင္းဖုန္းေျပာတာ ေတြ႔ ခဲ့ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒါေလး သေဘာတူထားတယ္ေနာ္ဆိုျပီး လြယ္လင့္တကူတားျမစ္ႏိုင္ပါတယ္။

စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြဟာ အျပန္အလွန္ တာ၀န္ခံယူမႈကိုလည္း တိုးတက္ေစပါေသးတယ္။ ဆရာ ကိုယ္တိုင္လည္း သင္တန္းခန္းမထဲမွာ ဖုန္းမေျပာ ျဖစ္ေတာ့ဘူး ၊ သင္တန္းသားေတြလည္း သူတို႔ သေဘာတူထား တဲ့ အရာအေပၚ တာ၀န္ခံမႈ အေလ့အထ ေလးေတြ တိုးေစပါတယ္။

ခပ္ဆိုးဆိုး သင္တန္းသားေတြကို ကိုင္တြယ္ျခင္း

အၾကံဥာဏ္ေတြဘယ္ေလာက္ေပးေပး ၊ သေဘာတူထားတာေတြ ဘယ္ေလာက္ေျပာေျပာ တမူထူးျခားတဲ့ သင္တန္းသားေတြေတာ့ ဆရာေတြၾကံဳ ရမွာပါ ။ အေရးၾကီးအခ်က္က သူဖိုက္ကိုယ္ဖိုက္ ျပန္မဖိုက္မိဖို႔ပါပဲ ။ ကိုယ့္ကို ေအာ္ျပီး ေျပာတဲ့သူ ၊ မေလးမခန္႔ လုပ္တဲ့သူေတြ ကို ျငိမ္သက္ေအးေဆးတည္ျငိမ္စြာ တုန္႔ျပန္ဖို႔ ဆိုတာ သိပ္ျပီးလြယ္တဲ့ကိစၥေတာ့မဟုတ္ပါဘူး ။ ဒါလည္း ေလ့က်င့္ယူရတာပါ ။ လက္သီးလက္ေမာင္းတန္းျပီး ေက်ာက္သင္ပုန္းေတြထိုင္ခံုေတြ လက္နဲ႔ ရိုက္ျပီး အာဏာရွင္ဆန္ဆန္ ဆရာမ်ားရဲ ႔ အေလ့ အထ ေျပာင္းလဲသြားမွသာ ေက်ာင္းခန္းတြင္းဒီမိုကေရစီကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

 စိုးစံ

၂၀.၁.၂၀၁၆

Reference

Class room management Fundamental  by Aaron Quigley